يكي از بيماريهاي روماتيسمي اسپونديل آرتريت آنكيلوزانت (AS (Ankilosing Spondylitis مي باشد. قبل از اينكه اين بيماري را تعريف نموده بهتر مي باشد معني لغوي آن را بيان كنيم: اسپونديل به معناي فقرات و اسپونديليت به معناي التهاب فقرات مي باشد، آنكيلوز به هم پيوستن و جوش خوردن دو استخوان را گفته و آرتريت به معناي التهاب مفصل مي باشد. بنابراين اسپونديل آرتريت آنكيلوزانت به معناي التهاب روماتيسمي ستون فقرات است كه در ان پس از مدتي مهره ها ممكن است با هم يكي شده به ندرت بصورت ني خيزران يكپارچه شوند. اين بيماري اكثرا در مردان جوان ديده مي شود و شروع آن معمولا سنين 18 تا 20 سالگي مي باشد، ولي در زنها ديده شده است.
مشخص ترين علامت اين بيماري درد ستون فقرات و لگن است و از آنجا كه درد كمري يكي از شايع ترين شكايات افراد هر اجتماع مي باشد تعداد زيادي از كساني كه مبتلا به اين بيماري مي شوند ممكن است با تشخيص هاي ديگري درمان گردند. بسياري از بيمارا هستند كه ماه ها يا سال ها قبل از اينكه تشخيص قطعي بيماريسان داده شود در بخش هاي مختلف داخل كشور سرگردان بوده و براي تعداد ديگري از بيماران نيز بررسي ها و تشخيص و درمانهاي اشتباه، خود عاملي است براي اضافه شدن اختلالات ديگري در ستون فقرات و در نتيجه درد ناشي از اقدامات صورت گرفته به درد كمري و لگن اضافه مي شود و مشكل بيماري را بر حسب وسعت اقداماتي كه انجام گرفته را بيشتر مي كند.
درد ناشي از AS اكثرا به آهستگي و خود به خود شروع مي شود و ماه ها به طور ثابت يا پيش رونده باقي مي ماند. اين درد با استراحت بيشتر مي شود و با فعاليت كاهش مي يابد. درد لگن و ستون فقرات پشتي – كمري اكثرا بيمار را در نيمه دوم شب از خواب بيدار مي كند و بيمار بالاجبار از رختخواب بيدار شده و بر حسب شدت درد مدتي راه رفته و دوباره به رختخواب بر مي گردد. وقتي صبحگاهان فرا مي رسد و بيمار از خواب بلند مي شود درد بيشتر است و خشكي فقرات كمري و لگن وجود دارد هر چه بيماري شديد تر باشد خشكي صبحگاهي بيشتر طول مي كشد. گاهي در بعضي از بيماران تا نيمه روز خشكي باقي مي ماند.
وقتي بيمار از رختخواب بيرون مي آيد خشكي صبحگاهي و درد شديد وجود دارد ولي با شروع فعاليت، درد و خشكي بتدريج از بين رفته و اكثرا بيمار آن روزها احساس راحتي مي كنند. در عده كمي از مبتلايان به طور كلي درد وجود ندارد.
يكي ديگر از خصوصيات اين بيماري التهاب محل چسبيدن رباط ها به استخوان است و لذا هر جايي كه رباط ها به استخوان ها مي چسبند، بيماران احساس درد مي كنند. مثلا درد در پاشنه ها و درد قفسه صدري وجود دارد و يا حتي ممكن است در بعصي ها شروع بيماري با درد پاشنه ها و قفسه صدري باشد. علاوه بر گرفتاري مفاصل لگن، ستون فقرات، پاشنه ها و قفسه صدري و محل چسبيدن رباط ها به استخوان ها، در اين بيماري، مفاصل بزرگ اندامها نيز گرفتار مي شوند. ممكن است بيماري با درد تورم مفاصل زانو، مفاصل رانها، شانه ها و مچ دست ها و پاها شروع شود و يا ممكن است علائم كمري، لگن و مفاصل محيطي با هم ديده شوند.
از علائم ديگري كه در عده اي از بيماران ديده مي شود، گرفتاري چشمي به صورت سرخي و تاري مي باشد كه در نتيجه التهاب اطاقهاي چشمي مي باشد و اگر درمان زودرس صورت نگيرد منجر به تاري دائمي چشم مي گردد.
همچنين در اين بيماري ندرتا ممكن است قلب، ريتين و ساير دستگاه ها گرفتار شوند. اين بيماري به ندرت مي تواند ثانوي به بيماريهاي ديگر مثل پسوريازيس و يا بيماريهاي التهابي روده و يا عفوني باشد و لذا علاوه بر علائم فوق، علائم بيماري اوليه نيز وجود داشته باشد. در اين رابطه با درمان اين بيماري كه سير مزمن نيز وحود دارد و ممكن است در يك بيمار سال ها فعال باشد لازم است بيماران آگاهي كافي در مورد بيماري خود را داشته باشند و لذا متخصص روماتولوژي علاوه بر درمان دارويي و ساير اقدامات دارويي لازم بايد اطلاعات كافي در رابطه با اين بيماري را در اختيار مبتلايان بگذارد.